Skip to Content

شناسه : 35551777
رفع تشنگی در اردکان، چالش بزرگی است


اردکان بیش از 300 قنات ثبت شده دارد که از آن همه 7 تایی زنده است؛ زنده یعنی در کمترین حد میزان آب‌دهی. از این تعداد البته چند تایی هم به‌دلیل نشت فاضلاب و زهکشی آب کشاورزی عملاً از رده خارج است.

به گزارش اردکان گویا؛ روزنامه ایران، نوشت:

نوشیدن لیوانی آب در اردکان چالش بزرگی است؛ چالشی با آداب و آیین سخت و جانفرسا. خیابان‌های اردکان به این آیین بی‌وقفه عادت دارد؛ جشن قمقمه و دبه و گالن و پارچ و لیوان. در این شهر تشنه‌ات که شد باید پارچت را‌ برداری بروی سر خیابانباورش سخت است اما این شهر تشنه، در انتهای دشت اردکان – یزد که یکی از 4 محدوده ممنوعه بحرانی استان است، به برکت کارخانه‌هایی که یکی پس از دیگری در حاشیه سفره زیرزمینی‌اش می‌روید، بسرعت درحال رشد است. جمعیت شهر در چهار پنج سال گذشته 30 هزار نفر افزایش داشته و از 70 هزار به 100 هزار رسیده و شهرک‌های جدید همچنان آماده می‌شوند برای پذیرایی از مهاجران بریده از خشکسالی.

احمد یوسفی عمویی رئیس آب منطقه‌ شمال یزد که شامل اردکان و میبد می‌شود، می‌گوید: «برداشت بی‌رویه باعث شده «ای سی» یا میزان سختی آب بالا برود.‌ای سی تا 2 هزار هم برای نوشیدن قابل تحمل است اما آب‌های زیرزمینی ما کاملاً شور شده.» در برخی نقاط استان‌ ای سی آب تا 11 هزار و در برخی مناطق تا 20 هزار هم بالا رفته و می‌شود گفت دیگر تفاوتی با دریاچه ارومیه ندارد.

عمویی می‌گوید: «از آب انتقالی و لوله‌ای که از اصفهان می‌آید 200 لیتر درثانیه سهم داریم که عملاً140 لیتر به دست ما می‌رسد. باز وضع یزد بهتر است چون آب چاه‌هایی که با لوله انتقالی مخلوط می‌شود، کیفیت بهتری دارد اما ما وقتی آب انتقالی را با آب چاه قاطی می‌کنیم، باز کیفیت پایینی دارد. درکل 350 لیتر در ثانیه مصرف آب شهری ماست که 140 لیتر آن از آب انتقالی است. برای همین آب و فاضلاب 33 مخزن در شهر کار گذاشته و تعدادی از آب‌انبارها را هم با تانکر مجهز کرده که شهروندان از آب انتقالی خالص برای نوشیدن و پخت و پز استفاده کنند. متأسفانه صنایع از یک طرف آب‌بر هستند و از طرف دیگر محیط زیست را آلوده می‌کنند. درنتیجه همه معترضند. نمی‌دانیم اگر یک روز به هردلیل آب انتقالی قطع شود، چکار کنیم؟ به این همه اضافه کنید که صنعت، جمعیت شهر را هم دارد افزایش می‌دهد و علاوه بر چالش بزرگ ما برای تأمین آب، بافت فرهنگی و اجتماعی شهر هم به هم خورده است.»

به‌گفته عمویی از آنجایی که منابع زیرزمینی آب در شرق و غرب شهر کاملاً شور شده، آنها مجبورند برای تأمین بخشی از نیازهای آبی در محدوده‌های شهری چاه بزنند: «13 حلقه چاه داریم که دو حلقه‌اش با نشت فاضلاب آلوده شده. امسال مجبور شدیم از چند چاه کشاورزی کمک بگیریم که همین باعث شد جریان آب عوض و آب گل‌آلود وارد شبکه شود. چاره‌ای هم نداریم. سفره‌های ما از سال 52 تا حالا 18 متر افت کرده و همین حالا هم سالانه حدود 340 میلیون متر مکعب بیش از توان سفره‌ها آب برمی‌داریم.»

در محله باهنر مرد 65 ساله‌ای را می‌بینم که دبه بزرگی روی باک موتور گذاشته و به سمت شیرهای آبخوری پشت دیوار مدرسه می‌رود. آبخوری توی حیاط دیده بودم اما این مدرسه آبخوری‌اش را برای اهالی محله در پیاده‌رو ساخته: «دو دخترم پزشک هستند و از آب شیر استفاده نمی‌کنند. آب خانه املاح زیادی دارد. بد طعم است. کولر و سماور را یک ماهه نابود می‌کند اما راستش من زیاد آب می‌خورم و حوصله‌ام نمی‌کشد تند تند بیایم خیابان آب بردارم، از همان آب شیر می‌خورم. ریه‌ام عفونت کرده بود رفتم دکتر آنتی‌بیوتیک داد. الان هم طرف چپ شکمم ورم کرده و بدجوری درد می‌کند.»

نامش هوشنگ صابری و اهل محله باهنر است. می‌گوید دیسک کمر دارد و نمی‌تواند دبه را تا پای موتور ببرد و روی باک بگذارد: «دخترها خیلی اعتراض می‌کنند آب شیر نخورم. خانمم هم یخچال را پر آب می‌کند اما مصرف یک روز من هم نیست. برای همین از همان آب شیر می‌خورم. به‌خدا بیمارم نمی‌توانم روزی چند بار دبه بردارم بزنم به خیابان.»

در بلوار باهنر از پاکنه آب انبار بزرگی که میراث فرهنگی احیا کرده پایین می‌روم. جایی که زمانی آب قنات مثل رودخانه بزرگی در آن جاری می‌شده. حالا اما پاکنه یک شیر آب دارد که به تانکر آبی ناپیدا متصل است. با خودم می‌گویم چه کسی این همه پله را پایین می‌آید دبه‌ای پر کند و برود بالا؟ آب انبار سه بادگیر زیبا هم دارد که روزگاری باد را از سه جهت به درون انبار می‌فرستاده و آب را خنک می‌کرده. کمی پایین‌تر آب انبار دیگری هست که شیرش را برداشته‌اند. می‌گویند چند وقت پیش یکی می‌خواسته دبه‌اش را پر کند که موقع رد شدن از خیابان تصادف کرده و ماشین زیرش گرفته. گفتم که آب خوردن در این شهر پروژه بزرگی است که هر اردکانی باید یاد بگیرد بخوبی از پس آن بربیاید.

در میدان مرکزی شهر یا میدان پانزده خرداد و در کنار مصلای زیبا و چشم‌نواز اردکان، سه شیر آب در پیاده رو نصب کرده‌اند که اگر نیم ساعت آنجا بایستی، قمقمه‌ها و گالن‌های جورواجور و رنگ به رنگی می‌بینی که با دوچرخه و ماشین و موتور در محله پخش می‌شود.

عباسعلی خلیل‌زاده از مدرسه‌ای در محله کوشک نو آمده و مخزن آبی آبسردکن را پر می‌کند. می‌گویم عباسعلی نیم ساعت به نیم ساعت که باید اینجا باشی. این به کجای مدرسه می‌رسد؟ می‌گوید: «من هفته‌ای یک بار می‌آیم. این مخزن مال آبسردکن معلم‌هاست. بچه‌ها از همان آب شیر می‌خورند یا از خانه با خودشان آب می‌آورند!»

جوان 17، 18 ساله‌ای با دوچرخه سر می‌رسد و با عجله چهار لیتری‌اش را پر می‌کند. نامش اسماعیل است و با دایی‌اش توی مصلی کار می‌کند: «روزی چند بار می‌آیم برای دایی و کارگرهاش آب می‌برم.»

جوان دیگری به‌ نام امیر فتحی دو بطری نوشابه در دست دارد و خودش را شاگرد کتابفروشی معرفی می‌کند: «روزی 10 بار می‌آیم آب می‌برم. مشتری‌ها هم تشنه می‌شوند بالاخره. همین مراسم را خانه هم داریم. هرچند دستگاه تصفیه داریم ولی آب آنقدر املاح دارد که تند تند فیلترها را از بین می‌برد.»

جواد پورگلابی هم مرد 60 ساله‌ای است که روزی یکی دوبار پیاده می‌آید و برای بنگاه آب می‌برد. می‌گوید خوشبختانه نزدیک خانه‌اش هم یکی از همین مخزن‌ها هست و همین برنامه را در خانه هم دارد. اما جالب‌تر از همه دو جوانی هستند که برای پر کردن یک مخزن آبسردکن با موتور به میدان 15 خرداد آمده‌اند. آنها می‌گویند کارمند بانک هستند و روزی دو بار مجبورند مشتری‌ها را رها کنند و برای پر کردن مخزن آب وقت بگذارند.

اردکان بیش از 300 قنات ثبت شده دارد که از آن همه 7 تایی زنده است. زنده یعنی در کمترین حد میزان آب‌دهی. از این تعداد البته چند تایی هم به‌دلیل نشت فاضلاب و زهکشی آب کشاورزی عملاً از رده خارج است. کشاورزان و شهروندان این شهر، توسعه صنعت و برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی را عامل اصلی بحران آب، آلوده شدن محیط زیست، به هم خوردن بافت فرهنگی، اجتماعی و رشد معنادار بیماری می‌دانند. این درحالی است که به گفته مسئولان شهر، سرمایه‌گذاری‌های عظیمی بویژه در زمینه فولاد انجام گرفته و می‌توانیم سال‌های بعد شاهد رشد تصاعدی بخش صنعت در اردکان باشیم. این شهرستان درحال حاضر بیکار ندارد و بسرعت درحال جذب نیروی کار از استان‌های دیگر است. با خودم فکر می‌کنم چند سال بعد مراسم رفع تشنگی در این شهر چگونه برگزار خواهد شد؟






آخرین عناوین آخرین عناوین